BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları denetim birimlerinin çalışma esas ve usullerini; denetim ilkelerini; denetim elemanlarının işe alınma, atanma, görev, yetki, sorumluluk ve güvenceleri ile denetlenenlerin yükümlülüklerini belirlemektir. Kapsam Madde 2-Bu Kanun, özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarını, denetim birimlerini ve denetlenenleri kapsar. Tanımlar Madde 3- Bu Kanunda geçen; Kamu Kurum ve Kuruluşu: Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarını, sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak Devlete ait olan kurum ve kuruluşları, yerel yönetimleri, Devlet üniversitelerini, Kanunlarla kamu denetim ve gözetimine tabi tutulan diğer özerk kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, Kızılay Derneği ve Türk Hava Kurumunu, Denetim Birimi: Yukarıda sayılan kamu kurum ve kuruluşlarının bu Kanunun amacına uygun görev, yetki ve sorumlulukları haiz olmak üzere kurulmuş birimlerini, Denetim Elemanı: Denetim birimlerinde başkan ve yardımcı kadrolarında bulunanlar da dahil olmak üzere denetim görevini yapmak ve bu kanunda belirtilen yetkileri kullanmak üzere kadrolu olarak istihdam edilenleri, Denetlenen : Denetime tabi memurlar ile diğer kamu görevlileri ve gerçek kişilerle kamu ve özel hukuk tüzel kişilerini, Teftiş: Denetlenenlerin belli bir dönemde gerçekleştirilen iş, işlem ve hesaplarının mevzuatla belirlenen amaç ve kurallar doğrultusunda yürütülüp yürütülmediğinin belge ve kayıtlar üzerinde incelenmesini, para ve para hükmündeki evrak ve senetler ile taşınır ve taşınmaz malların miktar ve tutarlarının kayıtlara uygunluğunun tespitini, Denetim: Kurum ve kuruluşun her türlü iş, işlem ve faaliyeti ile varlıkların, kayıt, belge ve diğer bilgilerin önceden belirlenmiş standart ve ilkelere göre gerçeklere uygunluk derecesini belirlemek ve raporlamak amacıyla kanıtların tarafsızca toplanması, değerlendirilmesi ve sonucun kullanıcılara raporlanması veya önceden belirlenmiş hedefler doğrultusunda ortaya çıkan sonuçların verimlilik, etkinlik ve tutumluluk derecelerinin ölçülmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesi ile bu madde kapsamında bu tanımdan sonra yer alan etkinlik ve süreçlerin tamamını içeren ortak kavramı, Düzenlilik Denetimi: Mevzuata uygunluk denetimi ile mali tablo ve kayıtlar üzerinde yapılan denetimi, Uygunluk Denetimi : Kurum ve kuruluşun iş ve işlemlerini, mevzuata uygunluk yönünden inceleyen denetim sürecini,
İç denetim: Kamu kuruluşunun çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kurumlar bünyesinde oluşturulan; ancak fonksiyonel anlamda bağımsız; kamu kuruluşunun etkinlik, verimlilik ve tutumluluk hedeflerine ulaşabilmesi için; risk yönetimi, kontrol ve idari süreçlerin etkinliğini değerlendirmek, analiz etmek ve geliştirmek amaçlarını da kapsayan sistematik, sürekli, disiplinli ve nesnel güvence sağlayan danışmanlık faaliyetlerini, Dış denetim: Denetlenen kurum veya kuruluşun yönetiminden bağımsız bir denetim organı ya da birimi tarafından yürütülen, denetlenen kurum ya da kuruluşun iş ve işlemlerinin hukuka uygunluğunu, mali yapısını ve buna bağlı olarak dönem sonu tablolarını; yönetimin verimliliğini, etkinliğini ve iç denetim sisteminin performansını değerlendiren faaliyetleri, İnceleme: Bir konunun veya yürütülen iş ve işlemlerin mevcut bilgi veya belgelere dayanarak gerçeğe uygunluğunun ve doğruluğunun belirlenmesi ve buna bağlı olarak mevzuat çerçevesinde yapılması gereken işlemlerin saptanması amacıyla yürütülen faaliyetleri, Araştırma: Bir konunun yada yürütülen iş ve işlemlerin doğruluğuna bağlı olarak kamu görevlileri açısından adli, idari ve disiplin soruşturmaları yapılmasına gerek olup olmadığının saptanması faaliyetlerini veya mesleki konulardaki inceleme çalışmalarını, Soruşturma: Kamu görevlileri ve diğer ilgililerin ceza ve disiplin hukukundan doğan sorumluluklarının saptanması ve kanunlarla düzenlenen işlemlerin yapılması faaliyetlerini, Ön İnceleme : 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yürütülen faaliyetlerini, İfade eder. İKİNCİ KISIM Denetim Birimlerinin Kuruluş, Bağlılık ile Çalışma Usul ve Esasları BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş ve Bağlılık Kuruluş Madde 4- Denetim birimleri, bu Kanun hükümlerine göre atanan bir başkan ile derece ve unvanları kadrolarında gösterilen denetim elemanlarından oluşur. Denetim birimi, kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanarak kurulur. Her denetim biriminin, bir tüzüğü ve/veya yönetmeliği bulunur. Bağlılık ve yetki Madde 5- Başbakan veya Bakan adına görevli ve yetkili denetim birimleri, doğrudan başbakan veya ilgili bakana, diğerleri görev yaptıkları kuruluş veya birimin en üst idari amirine bağlıdır. Denetim elemanları bağlı bulundukları Başbakan, bakan ya da en üst idari amir adına görev yaparlar. Adına görev yaptıkları makam dışında hiçbir makam veya merciden emir almazlar. Merkez ve grup başkanlığı Madde 6- Denetim biriminin merkezi, bağlı olduğu kamu kurum ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu yerdir. Kurumun taşra teşkilatının olması halinde, grup başkanlığı kurulabilir. Ancak, denetim elemanları istekleri dışında sürekli olarak grup başkanlıklarında görevlendirilemezler. Görev onayları Madde 7- Görev onayları denetim birimi tarafından alınır; görevlendirmeler denetim birimi başkanı tarafından yapılır.
İKİNCİ BÖLÜM Denetim Birimi Başkanlıklarının Görev ve Yetkileri Madde 8- Denetim Birimi Başkanlıkları; a) Mevzuata ve uluslararası standartlara göre uygunluk ve performans denetimini öngören denetim programlarını hazırlamak, b) Görevleri dengeli ve adil dağıtmak, c) Her derecede görevli ile özel kanunlarla belirlenen hükümlere uygun olarak diğer kamu görevlileri hakkında araştırma, inceleme, ön inceleme veya mevzuatlarının öngörmesi halinde soruşturma yapmak, d) Denetim biriminin bünyesinde bulunduğu bakanlık veya kuruluşun merkez ve taşra teşkilatında iç denetim yapmak, e) Uygulamayı ve kurumsal politikaları takip ederek, hizmet gerekleri ve saydamlıkla bağdaşmayan mevzuatın; gereksiz bürokratik işlem ve kayıtların; yürürlükten kaldırılması, sadeleştirilmesi ve hizmet gereklerine uygun yenilerinin yürürlüğe konulması amacıyla önerilerde bulunmak, f) Tasarruf önlemlerine ve yükümlülüklerine aykırı tutum ve davranışları zamanında tespit edecek sürekli bir takip ve kontrol mekanizması kurmak, g) Mesleki konularda inceleme ve araştırma görevlerini yapmak, h) Denetim elemanlarının düzenleyecekleri raporlar ile görüş yazılarını inceleyerek, esas ve usul yönünden saptanacak eksikliklere ilişkin başkanlık düşüncesini, basit veya maddi hatalar dışında, yazılı olarak bildirmek, i) Ulusal güvenliği ilgilendiren ve kişi haklarını ihlal edecek nitelikteki hususlar hariç olmak üzere, denetim biriminin tüm faaliyetlerinin genel değerlendirmesini içeren yıllık faaliyet raporu hazırlamak ve yayımlamak; faaliyet raporlarında denetlenen kurum, kuruluş ve birimlerin yıllık hedeflere ne ölçüde ulaştığını, hedeflere ulaşmanın toplam maliyetini ve erişilmeyen hedefler varsa bunların nedenlerini belirtmek, j) Denetim elemanlarının mesleki gelişimini sağlamaya yönelik çalışmalar yürütmek, k) Denetim hizmetleri kapsamında yürütülen faaliyetler sırasında gerektiğinde ilgililere yönelik rehberlik ve eğitim etkinliklerini yürütmek; iç kontrolün tasarımı da dahil olmak üzere merkezdeki denetim hizmetleriyle doğrudan veya dolayısıyla ilgili planlama çalışmalarına katılmak, l) Kanun, tüzük ve/veya yönetmeliklerle belirlenen diğer görevleri yapmak, İle yetkili ve görevlidirler. Denetim elemanlığı uzmanlık, bilgi ve becerisini gerektirmeyenler hariç olmak üzere, denetim birimi bulunan kurum ve kuruluşlarda bu kanunda tanımlanan denetim kapsamı içindeki görev ve faaliyetler, başkaca herhangi bir birim veya görevli tarafından yürütülemez.
Madde 9- İdari mercilere, denetim birimlerine ve denetim elemanlarına intikal eden ihbar ve şikayetler, belli bir konuyu içermediği, isim, imza ve açık adres ihtiva etmediği takdirde işleme konulmaz.
Özel kanunlarında muhbir veya şikayetçinin kimliğinin açıklanmaması hüküm altına alınmışsa veya muhbir veya müşteki kimliğinin gizli tutulmasını talep etmişse, bu hallerde muhbir veya müştekinin kimliği kanuni zorunluluklar ve adli makamların talebi dışında hiçbir şekilde açıklanamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Genel Görev ve Yetkiler Genel görev esası Madde 10- Kamu kurum ve kuruluşları; görev ve yetkilerin hukuka uygun olarak kullanılmasını; etkinliğin, verimliliğin, tutumluluğun sağlanmasını; kamu kaynaklarının önceden belirlenen program ve ilkelere uygun biçimde ve yerinde kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür. Denetim birimleri, denetim görevlerini kamu kurum ve kuruluşlarının genel görev esasına uygun olarak yürütür. Denetim yetkisinin genelliği Madde 11- Denetim elemanları bağlı oldukları makam adına görev ve yetki alanları içindeki tüm merkez taşra ve yurt dışı birimlerinde bağlı ve ilgili kuruluşlarda ve bağlı ortaklıklarda mevzuatlarında yazılı denetim faaliyetlerini yürütmekle yetkili ve görevlidirler. Merkez ve taşra teşkilatındaki herhangi bir birim mutat ve makul süreler haricinde denetim dışında tutulamaz.
Madde 12- Denetimin eşgüdümü Birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi nedeniyle değişik denetim birimlerinden denetim elemanlarının birlikte çalışmalarını gerektiren denetimin eşgüdümü, bakanlık, kurum ve kuruluşların protokol sıraları dikkate alınmak suretiyle sağlanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Denetlenenlerin Yükümlülükleri Madde 13- Denetime tabi olan birim ve görevliler ile haklarında araştırma, inceleme, ön inceleme ya da soruşturma yapılan her derecedeki personel, denetim elemanının görevi nedeniyle gizli dahi olsa istediği her türlü bilgi, belge ve kayıtları ibraz etmek ; para, mal ve kıymetli evrakın sayımına yardımcı olmak zorundadır. Denetim elemanının görevini gerektiği biçimde yürütebilmesi amacıyla kuruluşun veya birimin en üst yöneticisi gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür. Gerçek ve tüzel kişiler, diğer kanunlarda aksine hüküm olmamak kaydıyla, denetim elemanının münhasıran teftiş, denetim, araştırma, inceleme, ön inceleme ya da soruşturma görevleri nedeniyle istediği bilgi, belge ve kayıtları ibraz etmek ve gerektiğinde onaylı bir örneğini vermekle yükümlüdürler. Denetim elemanlarının denetim görevlerine ilişkin olarak bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde CMUK hükümlerine istinaden yetkili ve görevli mercilerden zabıt ve arama kararı istenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM Denetim Elemanlarının Davranış ve Etik Kuralları, Atanma Şartları ve Nitelikleri BİRİNCİ BÖLÜM Davranış ve etik kuralları Madde 14- Denetim elemanları, mesleğin gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunamazlar; yönetime ve karar alma süreçlerine müdahale edemezler. Görevin başarı ile yerine getirilmesi, adil ve nesnel bir sonucun ortaya çıkması amacıyla dürüstlük, bağımsızlık, tarafsızlık, güvenilirlik ve yeterlik ilkelerini gözeten bir yaklaşım içinde olmak zorundadırlar. Denetim elemanları, mesleğe fiilen başladıkları tarihi takip eden on beş gün içinde bu maddenin birinci fıkrasında yazılı kural ve ilkelere uygun davranacaklarına ilişkin olarak kurum merkezlerinin bulunduğu mahallin asliye hukuk hakimi huzurunda yemin ederler. Davranış ve etik kurallarına ilişkin ayrıntılar ile yemin metni yönetmelikle belirlenir.
İKİNCİ BÖLÜM Denetim Birimlerine Giriş, Atama ve Yükselme Giriş ve atama Madde 15- Denetim birimlerine yardımcı olarak, kurumların tüzük veya yönetmeliklerine göre yapılacak seçme ve yarışma sınavını kazanmak suretiyle girilir. Seçme ve yarışma sınavı; eleme ve giriş sınavından oluşur. Eleme sınavı, merkezi usulle ÖSYM tarafından; yazılı ve / veya sözlü sınavından oluşan giriş sınavı ise, yetkili sınav kurulunca yapılır. En az 3 yıl süreli yardımcılık süresi sonunda yapılan yeterlik sınavını kazananlar, tabi oldukları atama usulüne göre ilgili kadrolara atanırlar. Başarısız olanlar, kadro durumlarına göre, diğer hizmet sınıflarına veya birimlere nakledilirler. Yukarıdaki fıkralara ilişkin özel kanunlardaki hükümler saklıdır. Sınav kurulları Madde 16- Giriş ve yeterlik sınav kurulları, denetim birimi başkanının başkanlığında denetim elemanlarından oluşur. Sınav kurullarına hiçbir şekilde müdahale edilemez. Sınav kurulları, sınavların tarafsız ve objektif yapılmasından sorumludurlar. Sınavlara ve sınav kurullarına ilişkin diğer usul ve esaslar ile sınav konuları, denetim birimlerinin görev ve çalışma yönetmeliklerinde düzenlenir. Yardımcıların yetiştirilme esasları Madde 17-Yardımcı kadrolarına atanan denetim elemanlarının yetiştirilmelerinde aşağıdaki esaslara uyulur: a) Çalışma alanına giren mevzuat ile uluslararası denetim standartları ve belgeleri çerçevesinde; denetim ve ön inceleme yöntemleri konularında bilgi, deneyim ve uzmanlık kazanmalarını sağlamak, b) Bilgisayar gibi çağdaş araç ve gereçlerden yararlanma alışkanlığını kazandırmak, c) Kişiliklerini mesleğin gerektirdiği niteliklere göre geliştirmek. d) Bilimsel çalışma ve araştırmalarla; mesleki, sosyal ve kültürel etkinliklere katılımlarını özendirmek, e) Yabancı dil bilgilerinin gelişmesini teşvik etmek. Yardımcı kadrolarına atananlar en az üç ay süreyle performans denetimi eğitimine tabi tutulur. Performans denetimi eğitimi, TODAİE tarafından verilir. Bu eğitim sırasında ve sonunda yapılan sınavlara göre tespit edilen başarı derecesi, yeterlik sınavı başarı değerlendirmesinde dikkate alınır. Performans eğitimine ilişkin usul ve esaslar TODAİE’nin de görüşü alındıktan sonra bu kanuna göre çıkartılacak yönetmelikle; performans eğitimi sonuçlarının, yeterlik sınavı başarı değerlendirmesine hangi oranda yansıyacağına dair hususlar, kurumların kendi tüzük veya yönetmelikleriyle belirlenir. Yükselme Madde 18- Denetim elemanının başmüfettiş, baş hesap uzmanı, baş kontrolör, baş denetçi, baş murakıp veya benzeri unvanlı kadrolara atanabilmesi için kıdem sırası ve kadro şartları yanında mesleki bilgi birikimi, yeterliği ve temsil yeteneği konularında kurul başkanlığının olumlu kanaatinin bulunması gerekir. Kurul Başkanlığının görüşüne esas olacak değerlendirmeler; değerlendirmeye tabi denetim elemanlarının; geçmişteki çalışmaları, sicil raporları, disiplin durumu ve hizmet içi eğitim etkinliklerine katılımı ve başarısı dikkate alınarak, kurul içindeki en kıdemli (5) denetim elemanından oluşan bir Komisyonca yapılır. Her halde yardımcılık süresi dahil, denetim mesleğinde 12 yıl geçmedikçe yükselme değerlendirmesi ve dolayısıyla bu maddenin birinci fıkrasında sayılan kadrolara atama yapılamaz. Özel kanunlarına göre atananlarla ilgili olarak kendi mevzuatlarındaki hükümler uygulanır. Kıdem sırası ve kadro şartlarının oluşmasına rağmen kurul başkanlığının olumsuz görüşünün olması halinde buna ilişkin gerekçeler ilgili denetim elemanına yazılı olarak bildirilir. Bu durumda, yükselme değerlendirmesi, en fazla iki kez daha olmak üzere birer yıl arayla yenilenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Başkanlık, Güvence ve Merkez Dışı Görevlendirme Denetim birimi başkanlığına atanma Madde 19- Yeni oluşturulacak denetim birimleri ve yeterli kıdemde denetim elemanı bulunmaması hali saklı kalmak üzere, denetim birimi başkanlığına bu kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan kadro unvanlarına sahip ve kamu kurum ve kuruluşlarındaki hizmet süresi toplamı en az 20 yıl olan denetim elemanları arasından atama yapılır. Daha önce denetim elemanlığı yapmış olsa dahi atamanın yapıldığı tarihten önceki en az bir yıl içinde denetim elemanlığı dışındaki kadrolarda bulunanlar denetim birimi başkanlığına atanamaz. Güvence Madde 20- Hiçbir şahıs, makam veya merci, bu kanunun 8 inci maddesinin (h) bendinde yazılı istisnai hal dışında denetim yetkisinin kullanılmasında denetim elemanlarına telkin ve tavsiyede bulunamaz; belirli bir kanaatin belirtilmesi ya da değiştirilmesi için baskı yapamaz. Denetim elemanları, kendi istekleri dışında ya da denetim hizmetlerinin gerekleriyle bağdaşmayan sıhhi, mesleki yetersizlikleri ile davranış kuralları ve meslek etiğine riayetsizlikleri tespit edilmedikçe görevden alınamaz ve diğer idari görevlere veya hizmet sınıflarına atanamazlar. Sıhhi yetersizlik halinin tespitinde usulüne uygun sağlık kurulu raporu; mesleki yetersizlik ile meslek etiğine ve davranış kurallarına riayetsizliğin tespitinde ise, bu Kanunun 36 ncı maddesine göre verilen mahkumiyet kararının veya meslek vakarı ve haysiyeti ile kişisel onur ve itibarını kıran eylemlerden dolayı aleyhine verilmiş yargı kararının ya da en az iki denetim elemanı tarafından müştereken düzenlenmiş raporun bulunması zorunludur. Bu rapor, 18 inci maddenin birinci fıkrasında sözü geçen komisyon tarafından incelendikten ve görüşü alındıktan sonra işleme konulur. Merkez dışı görevlendirme esasları Madde 21- Denetim elemanlarının, taşra teşkilatlarında yürütecekleri denetim görevlerine ilişkin yıllık süreler, kıdem esası dikkate alınarak belirlenir. Taşra teşkilatı bulunan kuruluşların denetim birimlerinin yönetmeliklerinde merkez dışı birimlerin denetimine ilişkin olarak kıdeme göre azami denetim sürelerine ve her yıl değişen coğrafi bölge esasına yer verilmesi zorunludur.
DÖRDÜNCÜ KISIM Denetim Sonuçları Raporlama ilkeleri Madde 22- Denetim sonucunda hazırlanacak raporlar, belirsizliklere yer vermeyecek şekilde, kolay anlaşılır bir tarzda yazılır; mevzuata , uluslararası raporlama ilkelerine ,standartlarına uygun ve yeterli kanıtlara dayalı olarak düzenlenir. Denetim elemanları, denetim sonucunda rapor düzenlenmesine ihtiyaç bulunmadığı kanaatine varırlarsa, gerekçelerini belirterek yazılı görüş bildirirler. Rapor türlerine ve raporlama ilkelerine ilişkin diğer hususlar, denetim biriminin kendi tüzük veya yönetmeliğinde belirlenir. Rapor süresi Madde 23- Denetim elemanlarınca inceleme, soruşturma, araştırma sonucunda düzenlenecek raporlar, işin kendilerine tevdi tarihinden itibaren azami altı ay içinde düzenlenir. Bu süre, geçerli nedenlerin bulunması halinde denetim birimi başkanlığının onayı ile bir kez uzatılabilir. Bu müddetlere izin, rapor ve geçici görevlendirmeler ile 4483 sayılı Kanuna göre yapılan ön inceleme süreleri dahil değildir. Raporlar üzerine yapılacak işlemler Madde 24- Denetim elemanları tarafından düzenlenecek rapor ve görüş yazılarının, denetim birimi başkanlıklarınca incelenmesine, ilgili ve yetkili makamlara gönderilmesine ve çıkacak görüş ayrılıklarının giderilmesine ilişkin usul ve esaslar denetim birimlerinin tüzük veya yönetmelikleriyle belirlenir. Denetim birimi başkanlığınca incelenmesi tamamlanan raporlar, derhal onay, izin veya işlem mercilerine tevdi edilir. Genel hükümlere göre soruşturulması gereken suç iddialarına ilişkin rapor ve görüş yazıları denetim elemanları tarafından doğrudan yetkili ve görevli makam ve mercilere gönderilir. İdari makam veya mercilerce rapor üzerine yapılan işlemler, raporun tevdi tarihinden itibaren en geç altmış gün içinde denetim birimi başkanlığına; Başbakan, bakanlar ve idari makam veya merciler ile adli merciler ve yargı organları tarafından raporlar üzerine yapılan işlemler veya alınan kararlar, denetim birimi başkanlığının tebellüğ tarihinden itibaren on beş gün içinde denetim elemanına bildirilir. Denetim elemanının rapor veya görüş yazısında belirttiği önerilere uygun olarak işlem yapılmaması ya da önlem alınmaması halinde, buna ilişkin gerekçeler de -denetim biriminin adına görev yaptığı makamlara ve denetim birimi başkanlıklarına ait olanlar da dahil olmak üzere- bildirim yazılarında yer alır. Denetim elemanının kanaatinden dolayı sorumlu tutulamayacağı Madde 25- Denetim elemanları, düzenledikleri raporlar ile görüş yazılarında belirttikleri kanaatlerinden veya kanunla verilen yetkilere dayanarak aldıkları tedbirlerden dolayı sorumlu tutulamazlar. Kanaatleri veya aldıkları tedbirler nedeniyle açılacak özel hukuk davalarında husumet, denetim elemanının görevli bulunduğu kamu kuruluşuna tevcih edilir. Denetim elemanının suç sayılan eylemleri ile kin, garez ve hatıra dayalı olarak veya baskı ve telkinle kanaat oluşturduğu ya da değiştirdiği disiplin kurulu yahut kesinleşmiş yargı kararıyla tespit edilirse, idarenin, denetim elemanına rücu hakkı saklıdır.
BEŞİNCİ KISIM Diğer, Değiştirilen ve Uygulanmayacak Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM Diğer Hükümler
Kamu denetimi istişare konseyi
Madde: 26- Sayıştay; Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık teftiş kurulları; Yüksek Denetleme Kurulu, Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu, İş Teftiş Kurulu, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlıkları Kontrolör kurulları ile Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu, Yüksek Öğretim Kurumu, Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü, Milli Prodüktivite Merkezi, Türk Standartlar Enstitüsü ve TÜRMOB tarafından belirlenecek birer temsilciden oluşan Kamu Denetimi İstişare Konseyi kurulmuştur. TODAİE tarafından görevlendirilecek profesör unvanlı öğretim üyesi, aynı zamanda Konseyin başkanıdır. İki başkan yardımcısı ilk toplantıda gizli oyla seçilir. Konsey üyelerinin süresi dört yıldır. Ayrılan üyelerin yerine kurumlarınca yenileri bildirilir.
Konsey, kararlarını üye tam sayısının beşte üçü ile alır.
Konsey oy hakkı olmamak kaydıyla uzman kişileri de toplantıya çağırabilir veya üniversitelerin öğretim üyeleri ile çeşitli kurum ve kuruluşların uzmanlarından oluşan geçici çalışma komiteleri kurabilir.
Konseyin sekreterya hizmetleri TODAİE tarafından yürütülür . Konsey iki ayda bir toplanır. Konsey Başkanı, konsey toplantılarına yılda ikiden fazla mazeretsiz olarak katılmayan üyenin değiştirilmesi için üyenin kurumundan talepte bulunur. Talebin kurumca reddi halinde üyeliğin düşürülmesi konsey kararına bağlıdır. Konsey üyelerine katıldıkları her toplantı için (5000) gösterge rakamının memur maaş katsayısı ile çarpımı sonunda bulunacak tutarda huzur hakkı ücreti ile şartları oluştuğunda, Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek geçici görev yolluğu ve yol parası ödenir. Belirtilenlerin dışında herhangi bir ödemede bulunulmaz.
Yukarıdaki fıkrada belirtilen tüm ödemeler, Konsey üyesinin kadrosunun bulunduğu kurumların bütçesinden; basın, yayın, dağıtım, kırtasiye, şura, sempozyum gibi diğer harcama kalemlerine dair ödemeler TODAİE bütçesinden karşılanır.
Konsey üyeleri, konsey toplantılarının yapıldığı günlerde kurumlarınca görevli sayılır.
Uygunluk ve performans denetimi rehber ilkeleri ve denetlenenlerin performanslarının ölçülmesine ilişkin tavsiye kararları ile Konseyin çalışma esas ve usulleri, Konsey tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Madde 27- Kamu Denetimi İstişare Konseyi, aşağıdaki görevleri yapar:
a) Harcama sonrası denetimler de dahil olmak üzere kamu denetim standartlarını hazırlamak ve yayımlamak,
b) Kamu idarelerinde yolsuzluk ve usulsüzlükleri doğuran riskli faaliyet alanlarını belirlemek ve risk değerlendirme yöntemleri geliştirmek, yolsuzlukların önlenmesi için önerilerde bulunmak,
c) Kamu denetiminin, kamu yönetimine en uygun katkıyı sağlaması amacıyla kamu idarelerine önerilerde bulunmak,
d) Denetim ve denetim elemanlarının sorunlarına ilişkin konularda tespit ve değerlendirmeler yapmak ve çözüm önerilerinde bulunmak üzere iki yılda bir defa şura ve gerektiğinde sempozyum ve benzeri etkinlikler düzenlemek.
Denetim elemanlarının yapamayacakları işler ve yasaklar Madde 28- Denetim elemanları, vakıflarda yönetici olarak görev alamazlar.
Devlet memurluğundan istifa, emeklilik veya başka nedenlerle ilişiği kesilen denetim elemanları, son üç yıl içinde denetledikleri özel sektör kuruluşlarında, Devlet memurluğundan ayrıldıkları tarihten itibaren üç yıl süreyle görev alamazlar. Bu süre içinde, bu kuruluşların iş ve işlemleri ile ilgili ücretli veya ücretsiz hiçbir şekilde sorumluluk üstlenemezler..
Denetim elemanları, görevleriyle ilgili olarak haksız menfaat temin edemez; beşeri ve sosyal münasebetler ile nezaket icabından sayılan haller dışındaki hediye ve ikramları kabul edemezler. Bu yasak, denetim elemanlığıyla herhangi bir şekilde ilişiğin kesilmesinden sonra da iki yıl süreyle devam eder. Bu fıkraya ilişkin diğer hükümler ile beşeri ve sosyal münasebetler ile nezaket icabından sayıldığı gerekçesiyle istisna tutulacak hediye ve ikramlar yönetmelikle düzenlenir.
Denetim elemanları, görevleri esnasında ya da görevlerinden ayrıldıktan sonra, yasalar veya diğer hukuki düzenlemelerle belirlenmiş sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla ya da kendilerine yetkili makam veya mercilerce verilen izinler çerçevesinde yapılan açıklamalar dışında denetim sürecinde elde ettikleri bilgi, belge ve diğer kayıtları üçüncü şahıslara yazılı veya sözlü olarak aktaramazlar ve bunlardan dolayı kendilerine ya da üçüncü şahıslara herhangi bir menfaat sağlayamazlar.
Denetim birimlerinin meslek içi eğitim etkinlikleri
Madde 29- Denetim birimleri, gerektiğinde üniversiteler ve bilimsel alanda etkinlikte bulunan kurum ve kuruluşlarla da işbirliği yaparak yılda en az bir kez kurs, seminer ve benzeri etkinliklerde bulunurlar.
Meslek içi eğitim etkinlikleri için bir program yapılarak etkinlik tarihinden en az bir ay önce denetim elemanlarına duyurulur.
Muhakeme usulü Madde 30- Kendi istekleri dışında, diğer idari görevlere veya hizmet sınıflarına atanan denetim elemanlarının ve bu Kanunun 18 inci maddesinde yazılı yükselme değerlendirmesi sonucunda anılan maddenin birinci fıkrasında yazılı unvanlara atanamayanların açtığı davalar ile 31 inci maddede zikredilen işler ve davalar acele işlerdendir. Cumhuriyet başsavcılıklarının ve yargı organlarının bildirimi Madde 31- Cumhuriyet başsavcılıkları, denetim elemanı raporu veya görüş yazısı uyarınca kendilerine intikal eden iddia konularına yönelik olarak verdikleri takipsizlik, yetkisizlik ve görevsizlik kararlarıyla tanzim ettikleri iddianameleri; mahkemeler de, nihai kararlarını ilgili yargılama usulü kanunları ve tebligat mevzuatı hükümlerine göre denetim birimi başkanlıklarına re’sen tebliğ ederler. Tebligat giderleri, genel bütçeden karşılanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Değiştirilen Hükümler
Madde 32-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasına “...zam ve cezaları toplamı bir milyar lirayı aşan vergi davalarında” ibaresinden sonra gelmek üzere “...... sayılı Kamu Denetimi Temel Kanununun 30 uncu maddesine göre açılan davalarda” ibaresi eklenmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygulanmayacak Hükümler
Madde 33-Diğer kanunların bu Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı hükümleri uygulanmaz.
ALTINCI KISIM
Cezai Hükümler
Madde 34- Bu Kanunun 13 üncü maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında yazılı yükümlülüğü verilen süre zarfında yerine getirmeyenler veya bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi için talimat verenler on günden bir aya kadar hafif hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu ceza paraya çevrilemez ve tecil edilemez.
Madde 35- Bu Kanunun 20 nci maddesinin birinci fıkrası ile 28 inci maddesine aykırı hareket edenler altı aya kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Madde 36- Bu Kanunun 25 inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yazılı eylem ve davranışları tespit edilen denetim elemanları, suçun daha ağır bir cezayı gerektirmesi hali saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununun 228 inci maddesi hükümlerine göre cezalandırılırlar.
YEDİNCİ KISIM
Geçici Hükümler, Yürürlük ve Yürütme
BİRİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler
Geçici Madde 1-Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte denetim birimlerinde görev yapmakta olan denetim elemanlarının kazanılmış hakları ile ilgili hükümler saklıdır.
Geçici Madde 2-Kamu kurum ve kuruluşları, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde denetim birimlerine ilişkin tüzük ve/veya yönetmeliklerini bu kanuna uygun hale getirirler.
Geçici Madde 3-Bu Kanunun 26 ncı maddesinde belirtilen Kamu Denetimi İstişare Konseyini oluşturacak üyeler, kurumları tarafından bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç iki ay içinde Konsey Başkanlığına bildirilir.
Konsey, ilk toplantısını Konsey Başkanının çağrısı üzerine tüm üyelerin bildirilmesini takiben bir ay içinde yapar.
Geçici Madde 4- Bu Kanunun 14, 17 ve 28 inci maddelerinde sözü edilen yönetmelik, Bakanlıkların görüşü alındıktan sonra Bakanlar Kurulunca bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde çıkarılır.
Yönetmelik tasarısı, Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca hazırlanır.
Geçici Madde 5- Unvanında stajyer sözcüğü bulunan denetim elemanlarının kadro unvanları başkaca bir işleme gerek olmaksızın ‘yardımcı’ olarak değiştirilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 37- Bu Kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme Madde 38- Bu Kanun hükümleri Bakanlar Kurulu tarafından yürütülür.
KAMU DENETİMİ TEMEL KANUNU GENEL GEREKÇESİ
Denetimin, her kamu kuruluşunun kendi karakterine, işlevine ve diğer kamusal ve özel kuruluşlarla olan ilişkilerine göre biçimlendiğini söylemek mümkündür. Ancak; hemen hemen tüm kurumlarda idari organizasyon içindeki seksiyonların ve kurum içi işlem ve etkinliklerin denetimi; -genel kabul görmüş denetim standartları çerçevesinde- meslek içi eğitimden geçmiş, genel denetim tekniklerini ve soruşturma yöntemlerini bilen “uzman” elemanlarca yapılmaktadır.
Gerçekten, Devlet denetim elemanlarının tamamına yakını, hemen hemen aynı temel hukuk ve ekonomi disiplinlerini içeren bir yarışma ve seçme sınavı sonucunda mesleğe kabul edilmekte; üç yıl süreli teorik ve uygulamalı eğitim ve bu eğitim sonrasında yapılan yeterlik sınavı ile mesleğe atanmaktadırlar.
Bu nedenle; denetim elemanlarının kurumlar arası genel özellikle gösterdikleri, bir başka anlatımla “genel meslek nitelikleri” taşıdıkları kuşkusuzdur.
Denetim hizmetleri, uluslararası alanda da ayrı bir meslek olarak kabul edilmektedir.
ABD’nde 1972 yılının Kasım ayında yayımlanan genel kabul görmüş denetim standartlarının birincisi: “Denetim, denetçi adları verilen, gerekli teknik eğitimden geçmiş, mesleki yeteneğe sahip kişi veya kişilerce yapılmalıdır.” Biçimindedir.
Avrupa Topluluğunca (AT) denetim standartlarına ilişkili olarak yayımlanan 8 no.lu Yönergenin 4 ncü maddesinde denetçilere dair temel nitelikler şöyle özetlenmektedir.
-Meslekle ilgili teorik eğitim görmüş olmak, -Meslekle ilgili pratik eğitim görmüş olmak, -Devlet yada Devletçe yetki verilmiş bir kuruluş tarafından düzenlenen mesleki yeterlik sınavını başarmış olmak,
Dolayısıyla, hizmetin “genel ve ortak mesleki nitelikler” taşıması, kamu denetimi alanında bir temel kanun ihtiyacının öncelikli gerekçesidir.
Bir başka gerekçe, ülkemizdeki denetim hizmetlerinin fonksiyonel yapısıyla ilgilidir. Mevcut denetim sistemi, sadece mevzuata uygunluğu test eden düzenlilik denetiminden ibarettir. Denetim elemanları, harcamaların; kanun, tüzük, yönetmelik ve genelge hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemekte; ancak harcamaların yerinde ve gerekli olup olmadığı, kaynakların tahsis edilen amaca uygun kullanılıp kullanılmadığı; harcamanın dayanağı olan mevzuat hükmünün isabetli olup olmadığı yönünde bir denetim yapılmadığı gibi, verimlilik, tutumluluk, etkinlik odaklı ve risk analizlerini değerlendiren bir denetim de söz konusu değildir. Performans denetimi yaptığını iddia eden denetim birimlerimizin yaptığı da genellikle performans ölçümüne kısmen veri olabilecek durum tespitlerinden ibarettir. Bu nedenle; denetim alanındaki düşünce sistematiğinin tümüyle değiştirilmesi için de bir temel kanuna ihtiyaç vardır. Kamu kuruluşlarının ve denetim birimlerinin görev anlayışı ve görevleri de bu amaca paralel olarak tasarlanmıştır. Metnindeki “Kamu denetimi İstişare Konseyi”, “Denetim Şurası” gibi hükümler de bu amaca hizmet etmektedir.
Öte yandan konunun bir başka boyutu, “teminat” kavramı ile ilişkilidir. Müfettişlerin teftiş ve soruşturma hizmetlerini her türlü etkiden uzak olarak ve objektif biçimde ifade etmeleri, öncelikle başka görevlere atanma tehdidi altında bulunmamalarıyla mümkündür.
Anayasanın yargı bağımsızlığını düzenleyen 138 nci maddesinin aynı zamanda vatandaşların güvencesi anlamında olduğu kuşkusuzdur.
Yargılama aşaması dışındaki, yargılamanın türevi veya ön koşulu olan süreç ve mekanizmalarla ilgili olarak benzeri anayasal ve yasal düzenlemeler yapılmamış olmakla birlikte; soruşturmanın, yargılama ve giderek yaptırım olasılığı taşıyan bir olgu olduğu tartışmasızdır. Müfettiş, uzman, kontrolör ve denetçilerin bir kısmının, rutin denetim işlevleri dışında –kurumsal özelliklerine göre- 4483 sayılı Yasa uyarınca fonksiyonel anlamda C.Savcılığı görevini üstlenmeleri, hemen hemen tümünün ise, hukuka uygunluk denetimi yapmaları nedeniyle, bu meslek mensuplarının bir anlamda yargısal görev ve sorumluluklarla da yükümlendirildikleri söylenebilir.
Bu nedenle; denetim elemanlarının belirli mesleki teminatlara sahip olması, uluslararası denetim standartlarının başlıcalarından olan plan fonksiyonel bağımsızlık ve tarafsızlık standardı için gerekli olduğu gibi, soruşturmanın gerektirdiği tarafsızlığın ve soruşturulanlar ile denetlenenler üzerindeki adalet duygusunun tam olarak sağlanabilmesi için de gereklidir.
Ancak; denetim elemanlarına göreli bir güvence getirilirken, tasarı, kötü niyetli denetim elemanları için de –bir kısmı cezai olmak üzere- çeşitli yaptırımları da öngörmektedir.
Denetim elemanlarının sürekli meslek içi eğitime tabi tutulmaları da tasarının amaçlarındandır.
Denetim, doğrudan yolsuzluklarla mücadele misyonu bulunmamakta ise de, etkili bir denetim sisteminin hesap verme sorumluluğunu geliştirdiği ve saydamlığı sağlamada önemli araçlardan biri olduğu kuşkusuzdur. Saydamlığın da yolsuzlukla mücadeledeki rolü yadsınamaz. Nitekim, Avrupa Konseyi’nin Yolsuzlukla Mücadeleye ilişkin 20 ilkesinin 11 ve 12 nci maddelerinde, Gümrüklerdeki yolsuzlukla mücadeleye dair Arusha deklarasyonu’nun altıncı maddesinde, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği’nin Devlet ihalelerine ilişkin 5 Mart 1999 tarihli ilkeler metninde, Uluslararası Para Fonunun 1994 tarihli “Mali Saydamlık İyi Uygulamalar Tüzüğü”nde, Uluslararası Ticaret Odasının “Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadeleye İlişkin Davranış Kuralları”nda ve BM’nin Yolsuzluğa Karşı Global Program Eylem Planında “denetim” e özel bir önem ve değer verilmektedir.
Dolayısıyla, Kamu denetiminin bir temel kanun çerçevesinde yeniden tasarlanması, bu alanla ilgili kuralların standartlaştırılması yolsuzlukla mücadele önemli bir rolü olan “denetim”in etkisini daha da arttıracaktır.
KAMU DENETİMİ TEMEL KANUNU
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1- Kanunun amacı belirtilmektedir.
Madde 2- Kanunun kapsamı belirtilmektedir.
Madde 3- Kanun tasarısı içeriğinde yer alan bazı kavramların tanımları yapılmaktadır.
Madde 4- Denetim birimlerinin kuruluş koşulları düzenlenmektedir.
Madde 5- Denetim elemanlarının fonksiyonel bağımsızlığını sağlamanın ön koşulu, adına denetim yaptıkları en üst amir dışında başkaca hiçbir makamdan emir almamalarıdır.
Madde 6- Merkez ve grup başkanları ile ilgili esaslar belirtilmekte, zaman zaman denetim elemanları üzerinde baskı yöntemine dönüşen grup başkanlıklarında görevlendirme –idari yargı kararlarına paralel olarak- denetim elemanının isteğine bırakılmaktadır.
Madde 7- Bu madde, denetim birimi dışındaki birimlerin, denetim birimine emir vermeye yetkili amirlerden denetim biriminin görev alanına giren konularda doğrudan izin veya onay almalarını engelleme amacına yöneliktir.
Madde 8- Denetim birimi başkanlıklarının görev ve yetkileri, ağırlıklı olarak performans denetimi odaklı olarak düzenlenmektedir.
Madde 9- İdari merciler (vali ve kaymakam hariç) denetim birimleri ve denetim elemanları CMUK’nun 151 nci maddesinde sayılan yetkililerden olmadığından, bunlara yapılan başvuruların işleme konulabilmesi için 3071 sayılı Kanundaki şartları taşıması uygun görülmüştür.
Ayrıca, bu düzenleme, muhbir ve müştekilerin korunmasına ilişkin bir hüküm de içerdiğinden, kötü niyetle yapılan şikayetlerle iş yükünün artırılmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 10- Bu madde kuruluşlara öncelikli olarak performans yönetimini, denetim birimlerine de performans denetimini ana görev olarak vermektedir.
Madde 11- Bu maddeyle, denetime tabi herhangi bir birimin kötü niyetle denetim dışı bırakılmasının veya uzun süre denetlenmemesinin önlenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 12- Bu maddeyle fonksiyonel anlamdaki mükerrer denetimlerin önlenmesi amaçlanmaktadır. Eşgüdümün sağlanmasında, Bakanlıklar ve diğer kuruluşların hiyerarşik sıraları esas alınmıştır.
Madde 13- Denetlenenlerin yükümlülükleri açıklanmaktadır.
Madde 14- Uluslararası kurallara paralel olarak davranış ve etik kurallarla ilgili ana ilkeler belirlenmektedir.
Madde 15- Denetim hizmetlerinin evrensel standartlar ve idari yargı kararlarıyla belirlenmiş kariyer yapısına uygun olarak; mesleğe giriş ve atama koşulları belirlenmektedir.
Madde 16- Sınav kurullarının oluşumunda da kariyer ilkesi gözetilmiş ve sınavların objektifliğine yönelik hüküm getirilmiştir.
Madde 17- Bütün gelişmiş ülkelerde özel bir önem ve değer verilen denetim mesleğine intisap edeceklerin yetiştirilme ilkelerinin bir Kanun hükmüyle tespitine ihtiyaç duyulmuş; yardımcıların en az 3 ay süreyle performans denetimi eğitimine tabi tutulması zorunluluk olarak getirilmiştir.
Madde 18- Denetim elemanlarının üst unvanlara yükselmesi Başkanların subjektif değerlendirmesinden çıkartılarak 5 kişilik bir kurula bırakılmaktadır.
Madde 19- Denetim birimi başkanlarının atanmasında kariyer ve deneyim gözetilmiştir.
Madde 20- Genel gerekçede ayrıntılarıyla açıklandığı üzere, tarafsızlık denetim elemanlarında bulunması gereken niteliklerin başında gelir, uluslararası denetim standartlarının başlıcalarından olan tarafsızlık ve fonksiyonel bağımsızlığın sağlanabilmesi de denetim elemanlarının yeterli güvencelere kavuşturulmasıyla mümkündür. Ayrıca terfi niteliğindeki atamalar istisna tutulmuştur.
Madde 21- Turne çalışmalarında kişisel tercih ve duyguların asgariye indirilmesi için merkez dışı görevlendirmelerdeki süre ve bölgelerin yönetmeliklerle hükme bağlanması öngörülmektedir.
Madde 22- Uluslararası raporlama, ilkelerinin başlıcaları maddede yer almıştır.
Madde 23- Bu maddede (aslında) işin bitirilmesine ilişkin azami süre ve uzatma koşulları belirlenmektedir.
Madde 24- Raporlar üzerinde denetim birimi başkanlıkları ile diğer idari makam veya mercilerce yapılacak işlemler belirtilmekte; 3628 sayılı kanun hükümlerine göre, uygulamada tereddütlere sebebiyet veren hüküm açıklığa kavuşturulmaktadır. Ayrıca, TCK’nin 235 inci maddesi hükmüne uygun olarak diğer genel hükümlere göre soruşturulması ya da kovuşturulması gereken suçların da denetim elemanlarınca doğrudan mercilerine tevdii öngörülmektedir. | Madde 25-Denetim elemanının kanaati, evratta sahtekarlık, keyfi muamele, kasıtlı olarak işin zamanaşımına uğramasına sebebiyet vermek veya her ne şekilde olursa olsun suç sayılan bir fiile dayanıyorsa, hem ceza hem de özel hukuk sorumluluğunun doğacağı şüphesizdir. Bu tür fiilleri ika ettiği düşünülen denetim elemanı hakkında ihbar ve şikayette bulunulması da anayasal bir haktır.
Dolayısıyla, bu maddede sadece iyi niyetli denetim elemanlarını özel hukuk yönünden korumaya yönelik bir amaç vardır.
Şöyle ki; bilgi ve bulgulara dayalı samimi ve vicdani kanaatleri veya görevden uzaklaştırma gibi tedbirler nedeniyle de denetim elemanlarının bizzat kendileri aleyhine tazminat davaları açılabilmektedir.
Bu durum, denetim elemanının işlerini, zamanını ve çalışma azmini her yönden olumsuz olarak etkilediği gibi, avukat ücreti gibi mali külfetlere de maruz bırakabilmektedir. Oysa, düzenlenen raporda belirtilen kanaat, denetim elemanının kişisel işlerinin değil, idare adına yapılan kamu hizmetinin doğal bir sonucudur.
Bu gerekçelerle madde hükmüne ihtiyaç duyulmuştur.
Madde 26- “Teftiş” fonksiyonu her kurumun çalışma özelliklerine, mevzuatına, faaliyet alanlarına göre farlılık gösterebilirse de; denetim, özellikle de verimlilik, tutumluluk ve etkinlik odaklı performans denetiminin tespit edilmiş ve uluslararası standartları vardır ve bunlar ülkeden ülkeye yada kurumdan kuruma fazla farklılık göstermezler. Ancak bu standartların kurumsal ölçekte yerleştirilebilmesi de tüm gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, bu standartların kurum, kurul, konsey gibi bir yapı tarafından yayınlanması ve uygulamanın takibi, aksayan alanlarda çözüm önerileri getirilmesi ve pilot çalışmaların yapılabilmesiyle mümkündür.
İşte bu amaçla bir Kamu Denetimi İstişare Konseyi kurulması düşünülmüştür.
Madde 27- Konseyin görevleri belirtilmektedir.
Madde 28- Denetim hizmetleri, denetim elemanları ve denetlenenlerle ilgili her türlü sorunu görüşmek, tartışmak ve çözüm önerileri üretmek amacıyla Sayın Başbakanın başkanlığında iki yılda bir toplanacak bir denetim şurası oluşumu öngörülmektedir.
Madde 29- Denetim mesleğinin özelliğine, önemine ve saygınlığına uygun olarak özel yasaklar ve kısıtlamalar getirilmektedir.
Madde 30- Denetim elemanlarının sürekli eğitimi amaçlanmaktadır.
Madde 31- Denetim elemanlarının açtıkları davalar ile denetim elemanlarının raporları üzerine açılan hazırlık soruşturması ve kamu davalarının uzun süre sürüncemede kalmaması için bunların acele işlerden sayılmasına dair muhakeme usulü belirtilmektedir.
Madde 32- Cumhuriyet Başsavcılıklarına ve adli yargı mercilerine birimlerden intikal eden raporların sonuçları konusunda uzun süre bilgi alınmamaktadır. Bu duruma çözüm olarak madde hükmüne ihtiyaç duyulmuştur.
Madde 33- Denetim elemanlarının 31 nci maddede kayıtlı durumlarına ilişkin olarak açtıkları davaların da mürafaalı davalardan sayılması hükme bağlanmaktadır.
Madde 34- Diğer kanunların uygulanmayacak hükümleri belirlenmektedir.
Madde 35, 36, 37- Ceza hükümleri düzenlenmektedir.
Geçici Madde 1- Denetim elemanlarının kazanılmış hakları düzenlenmektedir.
Geçici Madde 2- Denetim birimlerinin tüzük ve yönetmeliklerini altı ay içinde bu kanuna uydurmaları emredilmektedir.
Geçici Madde 3- Kamu istişare Konseyinin ilk üyelerinin Başbakanlığa bildirilmesine ilişkin süre düzenlenmektedir.
Geçici Madde 4- Bu Kanunun çeşitli maddelerinde değinilen Bakanlar Kurulu Yönetmeliği’nin hangi süre içinde hazırlanacağı hususu düzenlenmektedir.
Geçici Madde 5- Denetim Şurasının ilk toplantısını yapacağı zaman belirlenmektedir.
Geçici Madde 6- Yardımcı statüsünde bulunan denetim elemanları yönünden unvan standardizasyonuna gidilmektedir.